İbrahim Şinasi

                          (1826-1871)

√ Edebiyatımızdaki bir çok şeyin ilkleridir.

√ İlk gazeteyi çıkarmıştır.(Tercüman-ı Ahval)

√ İlk noktalamayı kullanmıştır.

√ İlk makaleyi yazmıştır.(Tercüman-ıAhval Mukaddimesi)

√ İlk tiyatroyu yazmıştır.( Şair evlenmesi)

√ Batıdan ilk şiir çevirileri yaptı.

√ La Fontaine’den fabl çevirileri yaptı.

√ Fransız edebiyatını örnek almıştır.

√ Hiç roman yazmamıştır.

√ Klasizm akımının etkisinde kalmıştır.

√ Düz yazılarında  yalın ,açık bir dil kullanmaya çalışmıştır.

√ Şiirlerinde dil biraz daha ağırdır.

√ Eserleri:

Müntehabat-ı Eş’ar (Şiirleri)

 Durub-u Emsal-i Osmaniye (Atasözleri )

Tercüme-i Manzume (Çeviri şiir)

Şair Evlenmesi (Tiyatro)

                        
                           Namık Kemal

                            (1840-1888)

√ Tekirdağ’da doğmuştur.

√ Vatan şairi olarak bilinir.

√ Çok yönlü şairdir.Her türde hemen hemen eser vermiştir.

√Siyasetle iç içedir.Bu yüzden yazdığı yazılardan dolayı sürgüne gönderildiği olmuştur.

√ Eserlerin de toplumsal konular işlemiştir.

√ Vatan,millet,hak,hukuk eserlerinde işlediği temel konulardır.

√ Dil ve biçim açısından eski geleneğe bağlı kaldığı görülür.

√ Şinasi ile tanıştıktan sonra gazete çıkarmaya başlamıştır.( Hürriyet , İbret gibi)

√ Tiyatroyu bir eğlence olarak görür ama eğlenceler içinde en güzelidir der.

√ İlk sahnelenen tiyatromuz olan Vatan yahut Silistre’yi yazmıştır.

√ Ziya Paşa ile eski – yeni çatışmasına girmiştir.

√ Romanlarında Romantizmin etkisi görülür.

√ İlk edebi romanımız olan intibahı yazmıştır.(teknik bakımından zayıftır.)

√ İlk tarihi romanımız Cezmi’yi yazmıştır.

√ Eserleri:   

İntibah      ,Cezmi     (Roman)

Vatan Yahut Silistre    , Zavallı Çocuk

Celaleddin Harzemşah  ,Akif Bey , Gülnihal      

                                                        (Tiyatro)

Tahrib-i Harabat    , Takip   (Eleştiri)

Kanije  (Tarih)

Hürrriyet Kasidesi   , Murabba    (Şiir)

Magosa Mektupları  (Mektup)

               

                                Ziya   Paşa

                              (1825-1880)

√ İstanbul’da doğmuştur.

√ Devletin çeşitli kademelerinde çalışmıştır.Adana valiliği yapmıştır.

√ Eserlerine ,yazdıklarına  ve yaşayışına baktığımız zaman hayatında ikilem içinde olduğunu görmekteyiz.

√ Namık Kemal ile Eski – Yeni çatışması yaşamıştır.

√ İlk başlarda Şiir ve İnşa adlı eserde Halk edebiyatını övmüş  daha sonra Harabat adlı eserinde Divan edebiyatını övmüştür.

√ Tekib-i Bent ve Terci-i Bent’leriyle tanınır.

√ Hicivleri vardır.Bazı şiirlerinde hece ölçüsü ile yazdığı Türkü vardır.Eserlerinde çoğunlukla Aruz ölçüsünü kullanmıştır.

√ Eserleri öğreti (Didaktik) niteliktedir. Felsefi,tasavvufi gibi konulara da değinmiştir.

√ Eserleri:

Eş’arı Ziya  (Şiir)

Harabat (Antoloji)

Defter-i Amal (Anı)

Zafername (Eleştiri)

Rüya (Mülakat)

Şiir ve İnşa (Makale)

Endülüs Tarihi , Engizisyon Tarihi ,Tartuffe(Tarih)

       


                             Ahmet Mithat Efendi

                                  (1844-1912)

√ Tanzimat döneminde en çok eser veren sanatçıdır.

√ Çok yönlü sanatçıdır.Hemen hemen  konuda eser vermiştir.

√200’ün üzerinde eseri vardır.Edebiyatımızda Yazı makinesi olarak bilinir.

√ Eserlerinde halkı eğitmeyi amaçlamıştır bu yüzden teknik bakımından zayıftır.

√ Toplum için sanat anlayışını benimsemiştir.

√ Eserlerinde sade,açık bir dil kullanmıştır.

√ Eserlerinde romantizmin etkisi vardır.

√ Bir çok gazetede çalışmıştır.(Devir,Bedir gibi )

√ Edebiyatımızda ilk hikaye sayılan “Letaif-i Rivayet’i yazmıştır.

√ Dekadanlar adlı eserinde Serveti Fünuncuları eleştirmiştir.

√Eserlerinden bazıları:

Felatun Bey ile Rakım Efendi,Hasan Mellah ,Hüseyin Mellah, Dürdane Hanım,Jön Türk,Dünyaya İkinci Geliş,Henüz On Yedi Yaşında (Roman)

Kıssadan Hisse , Letaif-i Rivayet ,Obur (Hikaye)

Avrupa’da Bir Cevelan (Gezi yazısı)

Eyvah,Çengi (Tiyatro)

Menfa  (Anı))

                         

                            Ahmet  Vefik  Paşa 

                                (1823-1891)  

√ Devletin çeşitli kademelerinde çalışmış bir devlet adamıdır.  (Sadrazamlık,valilik yamıştır.)

√Milliyetçilik ve Türkçülük hareketinin en güçlü savunucularındandır.

√ Sade ve yalın bir dil kullanmıştır.Halkın anlayacağı dilde yazmıştır.

√Eserlerinde klasizm akımının etkisi görülür.

√ Bursa valiliği yaparken Bursa’ya kendi adını koyduğu bir tiyatro salonu açtırmıştır.

√ Daha çok tiyatro eserleri özellikle de Moliere’den yaptığı tiyatro çevirileriyle tanınır.

√ Eserleri:

Zor Nikah , Zoraki Tabip , Kocalar Mektebi ,

Kadınlar Mektebi,Tartüf, (Moliere’den yaptığı Uyarlamalar)

Lehçe-i Osmani (Sözlük)

Şecere-i Türk,Fezleke-i Tarih-i Osmani  (Tarih)

                                     Şemsettin Sami

                                       (1850-1904)

√ İyi bir eğitim alan Şemsettin Sami Doğu ve Batı kültürünü çok iyi bilen biridir.

√ Daha çok Araştırmaları ve sözlük  çalışmalarıyla tanınır.

√ Dilin sadeleştirilmesi yolunda çok çalışmıştır.

√ İlk yerli romanımız olan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’ı yazmıştır.

√ Eserlerinde Romantizm akımının etkisi görülür.

√ Orhun yazıtlarını(Göktürk Kitabeleri)Türkiye  Türkçesine  ilk çevirendir.

√ Roman çevirileri yapmıştır.

√ Eserleri:

Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (Roman)

Kamus-i Türki ,Kamus-i Arabi, Kamus-i Fransevi, Kamusü’l Alam  (Sözlük)

Seyyid Yahya  (Tiyatro)

Robinson Crusoe ve sefiller (Çeviri)

Tanzimat Edebiyatı Birinci Dönem için tıkla