SES BİLGİSİ
  (Üniversitede çıkmış sorular)
  ( LYS , YGS, ÖSS , ÖYS, )

1. Eskiden ülkelerin zenginliğinin ölçütü, sahip olunan toprak ve doğal kaynakların miktarıydı; zenginleşmenin yolu, daha geniş topraklara hükmetmekten geçiyordu. 20. yüzyılın ikinci yarısında bilimsel araştırmalara ağırlık vermesiyle bu anlayış değişti, bilgi üretimi önem kazandı.
Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?             (2013 ygs)

A)   Ünlü düşmesi
B)   Ünsüz yumuşaması
C)   Ulama
D)   Ünsüz benzeşmesi                                  
E)   Ünlü türemesi      

2.   Verdiği her uzun aranın ardından yeni albümüyle gönlümüzü fethetmeyi başaran pop müziği sanatçısı, bu kez eski şarkılarını yeniden yorumlayarak geçmişe bugünün penceresinden bakıyor ve dinleyiciyi yine oldukça etkiliyor.
Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?           (2012 ygs)

A)   Ünlü daralması
B)   Ünlü düşmesi
C)   Ünsüz yumuşaması
D)   Ünsüz türemesi
E)   Ünsüz benzeşmesi

3. Bir uğultu başlıyor söz dağarcığımda, sözcükler üşüşüyor zihnime; acılı(I), ezik, buruk(II), yorgun(III), çekingen, kırgın(IV), suçlayıcı, küskün(V)                                                           
Bu cümledeki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünsüz benzeşmesi vardır?      (2011 ygs)

A)   II.        B)  III.       C)  IV.      
 D)  I       E)  V 

4.   Aşağıdakilerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem de ses düşmesi vardır?       (2007 öss)

A.   Akla gelen başa gelir.
B.   Keskin sirke kabına zarar verir.
C.   Kırlangıcın zararını biberciden sor.
D.   Her yiğidin gönlünde bir arslan yatar.
E.   Kurdun adı yaman çıkmış, tilki vardır baş keser.

5.   Önce baygın bir iniltiydi yamaçtan duyulan, sonra bir gölge belirmişti kuş uçmaz yoldan; köylümün titreterek bağrı yanık toprağını inliyor, baktım, uzaktan görünen bir kağnı
Bu dizelerde aşağıda verilen ses olaylarından hangisi yoktur?          (2001öss)

A)   Ünlü düşmesi
B)   Ünsüz düşmesi
C)   Sert ünsüz yumuşaması
D)   Ünlü daralması
E)   Ünsüz benzeşmesi

6.  Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcük ek alırken bu sözcüğün ünsüzlerinden biri düşmüştür?    (1994 öss)

A)   Susuzluktan balkondaki tüm çiçekler sararmış.
B)   Yazar, bu romanında çok fazla devrik cümle kullanmış.
C)   Soğuktan burnu kıpkırmızı olmuş.
D)   Bu konuda senin de fikrini almak istiyorum.
E)   Otobüsümüz, adını bilmediğim büyücek bir kasabadan geçti.

7. Sonunda süreksiz sert ünsüzlerden (p, ç, t, k) biri bulunan sözcük, ünlü ile başlayan bir ek aldığında sondaki sert ses yumuşar?     (1993 öss)

A)   Araç           B)   Tabak             C)   Söğüt           D)   Dolap           E)   Koç

8. Üçüncü kişi iyelik eki alan kelimelerin sonuna ile getirilince araya (y) koruyucu ünsüzü girer ve ile' nin başındaki (i) ünlüsü düşer. Bu kelimeler büyük ünlü uyumuna uyar.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bu kurala örnek olabilecek bir kullanım vardır?    (1983 öss)

A)   Gelirken dergiyle gazeteyi de getirmeyi de unutma.
B)   Kardeşiyle sinemaya gitmek istememiş.
C)   Büyükbabayla torun çok iyi anlaşıyorlar.
D)   Büyük bir gürültüyle içeri giren oymuş.
E)   Anneyle kızı aynı evde oturuyorlarmış.

9. Örttü üstüne yıldızlı yorganını gece
     Bir başından bir başına göğün
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?      (1998 öys)

A)   Ses düşmesi
B)   Ünsüz yumuşaması
C)   Kaynaştırma harfi
D)   İyelik eki almış bir sözcük
E)   Ünsüz benzeşmesi

10.  Aşağıdaki dizelerin hangisinde bir ulama vardır?    (1997 öys)

A)   Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer
B)   Gönüldendir şikâyet kimseden faydamız yoktur
C)   Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi
D)   Bâki kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş
E)   Ben tâ senin yanında dahi hasretim sana

11.  Aşağıdaki cümlelerin hangisinde süreksiz sert ünsüzlerin yumuşamasına bir örnek vardır?    (1995 öys)

A)   Gelecek ay yayımlanacak dergimizin kapağı, öğrencilerimiz tarafından hazırlanacak.
B)   Bu araştırma, sonuçları öğrencilerin görüşlerini yansıtmaktadır.
C)   Siyasal reklamcılık, Türkiye'nin siyasal kültürüne yeni bir boyut getirmiştir.
D)   Son yıllarda demokrasi, bir siyasal, sistem olarak yeni anlamlar kazanmıştır.
E)   Anketteki ilk soru, seçmenlerin cinsiyetiyle ilgilidir.

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, türetilirken bir ünlü kaybına uğramıştır?     (1993 öys)
A)   Bu çiçeğin yaprakları çok çabuk sararmış.
B)   Geçen yıl dikilen bu elbise iyice daralmış.
C)   Uykusuzluktan gözlerinin altı morarmış.
D)   Kilo alınca yanakları iyice pembeleşmiş.
E)   Saçları son aylarda çok beyazlaşmış.

13.  Aşağıdaki dizelerin hangisinde, ulamaya bir örnek vardır?     (1989 öys)

A)   Sabahtan uğradım ben bir fidana
B)   Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
C)   Gönlümüz bağlandı zülfün teline
D)   Al benim derdimi götür yare ver
E)   Telgrafın tellerine kuşlar mı konar

14. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin hangisi ünsüz değişimi ne örnek olamaz?     (1986 öys)

A)   Hadi seni yemeğe götüreyim.
B)   Bu havada dağa tırmanmak istiyorum.
C)   Sabahları balığa çıkarlar.
D)   Çoğunun ruh sağlığı bozulmuştu.
E)   Böbreğinin birini ameliyatla aldılar.

Cevap Anahtarı

1. E
2. D
3. E
4. D
5. B
6. E
7. E
8. B
9. A
10. A
11. A
12. A
13. A
14. B